انواع روف گاردن یا بام سبز را بشناسید.


انواع روف گاردن یا بام سبز را بشناسید

طراحی و اجرای روف گاردن کاری‌ست گروهی. تیم همکاری شامل مهندس معماری، عمران و فضای سبز در کنار طراح باید در یک تیم و با همکاری یکدیگر طراحی و اجرای روف گاردن را انجام دهند. مسائلی که باید مد نظر بگیرند شامل، عایق بندی صوتی و جلوگیری از انتقال صدا به طبقات پایین‌تر، زه‌کشی مناسب و محاسبه بار تحمیلی بر ساختمان، انتخاب گیاهان و مقاومت نسبت به نور آفتاب و باد و ... می‌باشد.

نکته‌ای که در زمان اجرای روف گاردن باید مورد توجه قراردهید خاک مناسب است. خاکی برای روف گاردن مناسب است که اولا سبک باشد، دوما قابلیت جذب آب در آن کم باشد تا باعث کاهش نوبت آبدهی به گیاهان و باغ شده و زمان بارش باران مانع از غرقاب شدن سطح باغ شود. بهتر است خاک مورد استفاده حاوی مواد معدنی و ریز مغذی‌ها باشد زیرا تعویض خاک روف گاردن ندرتا انجام می‌شود.

با توجه به اینکه انواع متنوعی از روف گاردن‌ها وجود دارد، طراحان باید با دقت در شرایط محل اجرای روف گاردن یکی از این انواع مختلف را برای طراحی و اجرا انتخاب کنند. در ادامه انواع سبک‌های روف گاردن را شرح داده و روش‌های مختلف ساخت آن را توضیح خواهیم داد:

  • روف گاردن گسترده (extensive)

روف گاردن گسترده که به آن سطح کم ارتفاع یا اجرا با ضخامت کم هم گفته می‌شود. روشی است که در آن سطح گسترده‌ای از چمن روی پشت‌بام اجرا شده و کاشت گیاهان شامل یک یا دو نوع گیاه با عمق کم انجام می‌شود. در این روش پس از زیر سازی مناسب پشت‌بام و ایزولاسیون، تعبیه خروجی آب و .. سطح بام برای کاشت چمن آماده می‌شود. ویژگی این روش ایجاد یک سطح سبز، وسیع و زیباست که جنبه زیست محیطی آن حائز اهمیت است.

این نوع از روف گاردن‌ها برای بام‌های با ظرفیت تحمل بار پایین مناسب است و در آن از سازه‌هایی همچون مبلمان و آلاچیق و ... استفاده نمی‌شود. وزن آن سبک است و بار محدودی را به ساختمان تحمیل می‌کند، در حالت اشباع با آب، افزایش وزن بام بین 70 تا 170 کیلوگرم خواهد بود. همچنین به حداقل تاسیسات و نگهداری نیاز دارد. آبیاری این بام‌ها کم و بسته به نوع آب و هوا ناچیز است. پوشش گیاهی آن چمن و انواع گیاهان با ریشه‌های کوتاه و مقاوم در برابر شرایط اقلیمی و منطقه‌ای می‌باشد. این نوع روف گاردن را هم می‌توان روی بام‌های مسطح و هم شیب‌دار تا شیب 30 درصد پیاده‌سازی کرد. عمق کاشت در آن بین 5 تا 15 سانتی‌متر است. هزینه اجرای آن به دلیل عدم نیاز به تقویت سازه و نگهداری گیاهان پایین است.

  • روف گاردن متمرکز (intensive)

سیستم مترکز که به آن مقطع عمیق نیز گفته می‌شود شامل انواع مختلفی از گیاهان است که شبیه یک پارچه طراحی می‌شود. روف گاردن‌های با سبک متمرکز شبیه محوطه‌های سبز شهری هستند و در طراحی آن از وسایلی مانند مبلمان و نیمکت و ... استفاده می‌شود. برای ساختمان‌های جدید کاربرد دارد و نیازمند نگهداری و آبیاری دقیق به دلیل کاشت انواع گیاهان می‌باشد. عمق کاشت در آن از 20 تا 60 سانتی‌متر متغیر است و پوشش گیاهی در آن تنوع زیادی دارد، به دلیل عمق کاشت بیشتری که در اختیار دارید می‌توانید از انواع درخت، درختچه و بوته‌های مختلف استفاده کنید. به همین دلیل در مقایسه با سیستم گسترده وزن بیشتری را به بام تحمیل می‌کند. وزن تحمیلی آن بر بام در حالت اشباع حدود 290 تا 970 کیلوگرم بر متر مربع می‌باشد. آبیاری آن بطور مدارم باید انجام شود در نتیجه هزینه تمام شده آن بالا است.

  • روف گاردن ترکیبی (synthetic)

به شرطی که در پشت بام منزل خود فضای بزرگتری برای اجرای روف گاردن داشته باشید می‌توانید از ترکیب دو نوع قبلی برای اجرای روف گاردن استفاده کنید. به این روش روف گاردن ترکیبی یا synthetic می‌گویند این مدل ترکیبی از دو نوع قبلی یعنی سیستم متمرکز و گسترده می‌باشد و مزایای هر دو نوع ذکر شده را دارد. لایه‌های استفاده شده در آن وزن سبکی دارند و در فضای بزرگتری اجرا می‌شوند. مشخصا برای ساختمان‌های تجاری بسیار مناسب است زیرا دارای پشتبام‌های گسترده‌ای هستند. از مزایای استفاده از این مدل روف گاردن استفاده از آلاچیق است. در روف گاردن‌های گسترده به دلیل عدم تحمل وزن بالای ساختمان اغلب نمی‌توان از آلاچیق استفاده کرد. اما در روف گاردن متمرکز شرایط استفاده از وزن بالا وجود داشته اما محدودیت فضا در اجرای روف گاردن وجود داشت. در روف گاردن از نوع ترکیبی شرایط به گونه‌ای است که می‌توانید یک سیستم یکپارچه و جامع در یک سطح وسیع ایجاد کرده و ازآلاچیق در انتخاب‌های خود استفاده کنید. در اجرای آلاچیق سعی کنید موقعیت دقیق پشت‌بام را ارزیابی کنید، اگر پشت‌بام شما وسیع نباشد قرار دادن آلاچیق زیبایی چندانی نخواهد داشت. با طراحی آلاچیق در واقع فضایی شبیه به یک کافی‌شاپ کوچک را اختیار دارید که هم زیباشت و هم ارزش بسیاری دارد و مورد استقبال قرار خواهد گرفت.

در مدل ترکیبی امکان استفاده از پنل‌های وسیع و گسترده با وزن سبک وجود دارد و اگر ظرفیت تحمل بار را در نظر بگیرید امکان نصب آبنما هم در این سبک وجود دارد.

  • روف گاردن مادولار یا جعبه گیاه (planter box)

اگر طرفدار گیاهان مختلف هستید و دوست دارید از پوشش گیاهی متنوعی در طراحی روف گاردن خود استفاده کنید، سیستم مدولار یا جعبه گیاه را به شما پیشنهاد می‌کنیم. در این سیستم نیاز به زیرسازی ندارید و بسترهای کاشت از قبل تهیه نمی‌شوند. در این روش پوشش‌های گیاهی به صورت غیرمستقیم و بدون تماس با سطح پشت‌بام در داخل جعبه‌های زیادی قرار داده می‌شوند و محیطی ناپیوسته با قابلیت تغییر دکوراسیون ایجاد می‌شود. در این روش طراحی شبیه به یک پارک شهری کوچک انجام می‌شود که جعبه‌ها در آن قابلیت جابجایی نیز دارند. این روش قابلیت اجرا بر روی تمام بام‌های ساخته شده و در حال بهره‌برداری را دارد. در ساخت آن می‌توانید از چمن مصنوعی هم استفاده کنید تا کف روف گاردن زیبا و جذاب‌تر به نظر برسد. چمن مصنوعی به دلیل سبک بودن و عدم دردسرهای نگهداری گزینه مناسبی برای تزئین و زیبایی روف گاردن می‌باشد.

اگر از مقاومت ساختمان و میزان تحمل بار روی آن اطلاعی ندارید و نمی‌توانید بار اضافی ناشی از اجرای باغچه‌ها و سنگینی خاک در حالت اشباع را محاسبه کنید و از لحاظ امنیت و مقاومت سازه سازمان خود در برابر میزان بار اضافی روف گاردن تردید دارید، بهترین روش برای ایجاد فضای سبز در پشت‌بام استفاده از مدل مادولار یا جعبه گیاه است.

در مقایسه این روش با سایر روش‌های توضیح داده شده از نظر ظاهری تفاوت چندانی وجود ندارد، بلکه به لحاظ سازه‌ای سرعت اجرا، امنیت، مدرن بودن و تنوع و ... از روش‌های قبلی بهتر است.

از این مدل برای کلیه ساختمان‌ها می‌توان استفاده کرد و به دلیل کاشت گیاهان متنوع نیازمند نگهداری و آبیاری دقیق است. عمق کاشت در آن بین 10 تا 80 سانتی‌متر و وزن کلیه بارها به دلیل اجرا به سبک پرتابل، بار اضافی به ساختمان تحمیل نمی‌کند، کاملا قابل اجرا و بسیار مقرون به صرفه است.