درباره سبک فوتوریسم جمله‌ایی معروف از پیشگامان این سبک با محتوای: « ما تاکید می کنیم که زیبایی جهان توسط زیبایی جدیدی به نام سرعت ، غنای فزون تری یافته است » وجود دارد.

 

معرفی و آشنایی با سبک فوتوریسم و نئوفوتوریسم در معماری

 

تاریخچه شکل گیری سبک فوتوریسم 

بیانه شکل‌گیری سبک فوتوریسم برای اولین بار در سال 1909 میلادی در روزنامه فیگارو توسط فلیپو توماز مارینتی(شاعر ایتالیایی) رسماً منتشر شد. مانیفست اصلی فوتوریست‌ها بیزاری از هنر گذشته و استقبال از پویایی، جنبش و حرکت بوده است.

 به بیان دیگر، میتوان گفت که مهمترین سبک هنری آوانگارد در ابتدای قرن بیستم؛ سبک فوتوریسم بوده است که خواستگاهی از کشور ایتالیا دارد. در این سبک بیشتر از هرچیزی به جریان مدرنیته، تکنولوژی و ماشینی شدن بها داده شده است. و میتوان گفت فوتوریست زاییده ورود ماشین به زندگی بشر است،  دنبال کنندگان سبک فوتوریسم بیشتر از هرچیزی مخالف گونه‌های فرهنگی سنتی و قدیمی هستند. هنرمندان این جنش هنری خواهان به تصویر کشیدن مضامینی چون سرعت، تکرار و خشونت هستند.

Umberto Boccioni, sketch of The City Rises (1910) 

(Umberto Boccioni, sketch of The City Rises (1910

 مضامین اصلی سبک فوتوریسم برگرفته از شخصیت پرشور و روشن فکر شاعر ایتالیایی یعنی مارینتی است. فوتوریسم و یا آینده نگری مارتینی ریشه‌های مستحکم برگرفته از تفکرات نیچه و هانری برگسون داشت. مضامینی که فوتوریسم را به آناریشسم (آزادی بی قید و بند) و یا طغیان گری بسیار همانند می‌سازد.

Joseph Stella, 1919-20, Brooklyn Bridge

Joseph Stella, 1919-20, Brooklyn Bridge

هنرمندان دنباله رو سبک فوتوریسم در تمامی زمینه ها، حتی آشپزی نیز فعالیت داشند؛ زمینه‌های هنری مورد فعالیت آنها به ترتیب زیر است:

  • ادبیات
  • نقاشی
  • عکاسی
  • مجسمه‌سازی
  • سفالگری
  • تئاتر
  • موسیقی
  • معماری

فوتوریسم زاییده چه سبکی از هنر است؟

در کشور روسیه، سبک کوبیسم بر سبک نوظهور فوتوریسم تاثیر بسزایی گذاشت و سبک فوتوریسم-کوبیسم را به وجود آورد. فوتوریسم بیشتر از هرچیزی به تفکرات هنرمندان روس که بیش از هرچیزی بیزار از گذشته و دوستدار پیشرفت و اغراق بودند؛ تناسب داشت. فوتوریسم ها معتقد بودند هر نسلی باید شهر خود را آن طور که دوست دارد بسازد .

ظهور تفکرات استالینی در روسیه و تسلط تفکرات کمونیستی باعث از بین رفتن جنبش آینده نگری و یا فوتوریسم در این کشور شد.

در ایتالیا این تفکرات فاشیستی بود که بر سبک هنری فوتوریسم تاثیر مستقیم گذاشت و باعث تولد آن شد. فوتوریست‌ها، فاشیست‌ها را مردمانی قدرتمند می‌دیدند که میتوانستنند با آنها ایتالیا را به مدرن ترین شکل ممکن برسانند. حتی خود شخص مارینتتی بنیان گذار این سبک، از پیروان اصلی حرب فاشیست موسولینی بود پیوست. در ایتالیا سبک فوتوریسم بیش از هرکشور دیگری بر معماری آن زمان تاثیر گذاشت و ماحصل ادغام کمینه‌گرایی و عقل‌گرایی با فوتوریسم، خلق آثار معماری چون ایستگاه راه آهن ترنتو بود که معمار ایتالیایی آنجیولیو مازونی آن را ساخت.

ایستگاه آهن ترنتو

ایستگاه آهن ترنتو 

فلسفه فکری فوتوریسم در یک نگاه :

  1. توجه به علم و تکنولوژی و جهان آینده 
  2. حمل و نقل سریع السیر 
  3. گسست از گذشته 
  4. حذف تزئینات 
  5. بلند مرتبه سازی و نمایان کردن اجزای عملکردی بنا (مانند آسانسور های نمایان در نما)
  6. ستایش مظاهر مدرن بشریت
  7. خواهان نابودی موزه ها و کتابخانه‌ها و هرچه نماینگر گذشته بوده است.
  8. تاکید بر موضوع یکی شدن نقاشی و تماشاگر
  9. دیدگاه ماشینی و مدرن در رابطه با نقاشی و معماری
  10. تاکید بر دیدگاه های علمی و کشفیات آزمایشگاهی
  11. تولید پویانمایی یا انیمیشن توسط آنها
  12. تاثیر مجسمه سازی فوتوریسم بر تولد سبک هنری سوررئالیسم 

آسمان‌خراش‌های سبک فتوریسم

آسمان‌خراش‌های سبک فتوریسم

تاثیر فوتوریسم بر معماری

از اصول مهم معماری فوتوریسم (مصطلح به معماری فوتوریست) توجه به دغدغه‌های امروزی انسان معاصر، زندگی شهری و ایجاد و برقراری ارتباط بین نیازهای این انسان و روند رشد پرشتاب تکنولوژی است.

حضور سبک فوتوریسم در معماری را شاید بتوان به این گونه بررسی کرد که وقتی در طراحی ساختمان و المان های معماری

سطوح با گوشهای تیز انتخاب می‌شوند و به گونه ای باهم ترکیب میشوند که حس حرکت به انسان دست میدهد؛ با نگاه کردن به آنها هیچگاه چشم دریک جا نمی ایستد (مثل تصویرهای ضمیمه‌).

هنگامی که رنگهای انتخابی با کنتراست بالا و تیرگی خود به انسان حس نوعی صنعتی بودن را میدهد و در تمام المانها تکرار وجود دارد (همانند آنچه در پرسپکتیو رخ میدهد) این کار خود به خود در زمره آثار فوتوریست قرار میگیرد.

آینده سبک فوتوریسم

تصویری شاخص از آینده سبک فوتوریسم

4 شاخصه مهم در تولد آثار معماری به سبک فوتوریست، مهم وتاثیر گذار هستند.

1- تکرار

2- رنگهای تیره و تند

3- کنتراست رنگها

4- سطوح تیز و دارای گوشهای کشیده که بیشتر مثلث یا ذوزنقه خواهند بود و هر کدام از احجام و اشکال خود القای پرسپکتیو درونی و مجزا میکند . 

در ایتالیا "آنتونیو سانت الیا" پلان‌هایی رویایی زیادی از آرمانشهر آینده نگرانه ترسیم می‌کند. آرمانشهری که به طور مستقیم تحت تحولات صنعتی، افزایش جمعیت، رشد آسمان‌خراش‌های یکپارچه و پل ‌ها و معابر متعدد است. در شهر فوتوریستی وی انسان و ماشین در مرکز هستند.

نکته ایی که بایستی دربارهء معماری فوتوریسم متذکر شویم این است که در این سبک هیچگونه تداوم تاریخی و فرگشت به معماری گذشته نیست. معمار فوتوریست به دنبال مصالح جدید، دوری از معماری سنتی و بهره مندی از طراحی های نوین است.

تولد معماری سبک نئوفوتوریسم 

پیروان معماری نئوفوتوریسم به این نوع سبک معماری به عنوان مسیری مطمئن برای عبور از معماری پست مدرن و ورود به یک معماری آرمانگرایانه در راستای بهره‌‌مندی از آینده‌ایی بهتر، می‌اندیشند.

مرکز فرهنگی حیدر علی اف

مرکز فرهنگی حیدر علی اف | باکو  

تالار تنریفه در سانتا کروس (اسپانیا) 

تالار تنریفه در سانتا کروس (اسپانیا)

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم؛ ویلایی منحصر به فرد و رویایی

متاسفانه با نگاهی کوتاه به آثار معماری می‌توان دریافت که  عنصر تخیل در معماری امروز کشور مان ایران عنصری به خواب فرو رفته است. تخیل در واقع مهمترین عنصری است  که در محیط‌های آکادمیک نه به درستی آموزش داده و  و نه پرورش یافته است. بنابراین معماران امروزی در کارهای خود به عرصه تخیل وارد نمی‌شوند، غافل از اینکه در دنیای پیشرفته کنونی تخیل در زیبایی و ماندگاری بیش از هرچیزی اثر دارد.

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم(1)

تخیل به مانند تصور چیزهایی که در واقعیت وجود ندارند سه جنبه اصلی دارد :

  • ترکیب شهودی تصاویر و مفاهیم
  • تلفیق کارکردهای بازآفرینانه حافظه و خاطره با نوآوری های سازنده
  •  میانجی گری میان تجارب گذشته و دستاوردهای حاضر : نقش تولیدی و سازنده تخیل

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم(2)

تاثیر این سه جنبه بر معماری و نوآوری در معماری بسیار مهم هستند . به طوری که معمار با ترکیب تصاویر جای گرفته در ذهن خود و همچنین تصور ذهنش از آینده می تواند طرحی خلاقانه ارائه دهد.

در هم شکستن محدودیت ها و ذهنیات گذشته باعث میشود که معمار بتواند بنایی را که اصلا وجود خارجی ندارد و امکان ساختن آن قابل تصور نیست را بیافریند. در مرحله بعدی تلفیق کارکردهای حافظه و برخورد آن با نوآوری های سازنده، معمار را در جهتی پیش میبرد که طرح تخیلی خود را باور کرده و قابل پیاده سازی بداند. درمرحله دوم طرح تخیلی معمار نقش تولیدی و سازنده پیدا میکند به طوریکه معمار، طرح خود را باور کرده و ذهن خود را به سمتی پیش میبرد که در پی ساخت اثر خلق کرده در ذهن خود باشد.

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم(3)

همانطور که در این مقاله به بررسی اجمالی مکتب فوتوریسم پرداختیم باید بگوییم که این سبک و یا مکتب هنر به عنوان تخیلی ترین مکتب هنر، می تواند الگوی کار معماران و همچنین زمینه ای برای پروراندن علم تخیل و قوه خلاقیت در آن ها باشد و زمینه را برای نوآوری و خلاقیت هموار کند.

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم

طراحی ویلا به سبک فوتوریسم(4)

مکتب فوتوریسم بیش از هرچیزی از درجا زدن در گذشته فراری و به آینده‌ایی روشن می اندیشد. طراحی ویلا (خانه ییلاقی) و یا طراحی ساختمان به سبک فوتوریسم علاقه‌مندان خاص خود را دارد. شما هم اگر از آن دسته افرادی هستید که همواره دغدغه چنین سوالاتی مانند اینکه : آینده چگونه خواهد بود و یا معماری آینده به چه سمتی پیش خواهد رفت؛ معماری فوتوریسم میتواند گزینه مناسبی برای پاسخ به دغدغه ذهنی شما باشد.

ما در شرکت «طرح معماری ایوان» شروع به تخیل دربارهء تصویری خلاقانه از آینده کرده‌ایم. فوتوریسم برای ما دقیقا همان سبک معماری است که به ما اجازهء میدهد؛ خلاقیت بیشتری در کارهای خود به کارفرمایان عزیز ارائه دهیم و دید بازتری نسبت به بناها و همچنین انسان هایی که قرار است در طرح ها و بناهای خلق شده توسط معماران این شرکت زندگی کنند داشته باشند را فراهم کنیم.