0.00 ( 0 رای )

تاثیر اندیشه سوررئالیسم بر شکل گیری معماری معاصر

در سال 1924 میلادی نویسنده‌ایی معروف به نام آندره برتون با تالیف مانیفست سورئالش خواستار عدم جداسازی میان رویا و واقعیت در عالم هنر شد.

برای بسیاری از معمارانی که علاقه‌مند به نقش بنیادی ساختار محیطی بودند، اندیشه‌های سورئالیستی برتون منبع غنی به حساب آمد. به نوعی می توان گفت اندیشه‌های وی برای شکل‌دهی نقش معماری در واقعیت عینی بسیار موثر بوده است.

معماری معاصر

پس از برتون در دهه‌های بعدی اندیشه های سوررئالیستی سالواتور دالی، فردریک کیسلر، و فرانک گری بر روند معماری معاصر قرن بیستم بسیار تاثیرگذار بوده است. 

معماری

علاقه هنرمندان سوررئال به معماری

هنرمندان سوررئال همواره به معماری به خصوص معماری داخلی علاقه‌مند بوده‌اند. نویسنده و هنرمند به نام ایتالیایی"جورجیو دی شیریکو" با ترسیم"شهرهای ایده‌آل" صحنه‌های شگفت انگیز و رویایی از فضاهای شهری با ساختار نئو-کلاسیک ساخته است. شهرهای ایده آل، رنسانسی در هم آمیخته و رئالیستیک از مجسمه‌ها و قلعه‌های قرون وسطایی است که با دودکش‌های صنعتی و موتورهای صنعتی  در حال ظهور، در تقابل است.

به همین شکل رنه ماگریت، هنرمند سوررئال بلژیکی، در آثار خویش معماری زندگی روزمره را به تصاویر در هم ریخته و گیج کننده تبدیل کرد. ماگریت در اثر معروف خود"زمان میخکوب شده است" ماشین بخار اسباب بازی را ترسیم میکند که از درون یک شومینه سبک ویکتوریایی به طرز عجیبی در حال بیرون آمدن است. این صحنه، به نمایی آشنا و سمبلیک تبدیل می‌شود که خبر از درهم آمیختگی سریع روشهای تازه سفر و اثرات آن بر روی زندگی خانوادگی خبر می‌داد.

معماری داخلی

حتی سالواتور دالی که به نوعی میتوان از وی به عنوان بدنامترین هنرمند سوررئال یاد کنیم، مجذوب مفهوم محیط‌های ساخته شده در معماری بوده است. علاقه دالی به مبحث طراحی داخلی را شاید بتوان در حرکتی نمادین در ساخت مبلمانی عجیب خلاصه کرد. فرای تمام آثار وی که درآنها به شکل آکونیک شاهد صحنه‌هایی در حال ذوب شدن هستیم، دالی این بار مبلمانی به شکل لبهای "مائه وست" بازیگر شهیر آمریکایی با همکاری همکار قدیمی خود پترون "ادوارد جیمز" طراحی و از این مبلمان نمایشگاه اینستالیشنی از اجزای چهره این بازیگر در بین سال های 1937-1983 میلادی به پا کرد.

این مبلمان به مثاله تاثیر سوررئال بر طراحی دکوراسیون داخلی به یک نماد تبدیل شدند. چند سال بعد مبل لب مانند در یک سالن به شکلی سه بعدی قرار داده شد که به شکل نمادین نمایانگر چهره این بازیگر بود. 

تاثیر سوررئال بر طراحی دکوراسیون

روی هم رفته، بیشترین همبستگی بین معماری و فلسفه سورئالیسم را در یک پروژه ده ساله در میان آثار معمار اتریشی-آمریکایی  یعنی فردریک کیسلر میتوان مشاهده کرد. بعد از نقل مکان وی از اتریش به آمریکا در اوایل قرن بیستم و بعد از پیوستن به جنبش هنری دی استیجل، کیسلر در برپایی نمایشگاهی بین المللی با موضوع سورئال به همراه گوگنهایم، مارسان دوشان و آندره برتون برای ساخت اینستالیشن "اتاق خرافات"  با یکدیگر همکاری کردند.

معروف ترین اثر کیسلر به نام "تئاتر بی‌پایان" ارتباط منطقی بین کوررئالیسم و مفاهیمی چون اشیاء، فضا و تجارب انسانی را برقرار کرد. کیسلر میگوید: مجسمه‌سازی، و معماری نباید به عنوان یک گُوِه برای برای ایجاد شکاف بین تجارب هنری و زندگیمان استفاده شود. این تجارب به وجود می آیند که با یکدیگر مرتبط باشند و رویا و حقیقت را باهم درهم آمیخته کنند.

تاثیر اندیشه رئالیستیک کیسلر بر روی معماری را میتوانیم در همین جمله که باید به دنیال جداسازی قدم به قدم مفهوم واقعی و واقعی تر از هر آجر باشیم، خلاصه کنیم.

معماری سوررئال

اگرچه پروژه "تئاتر بی پایان" کیسلر هیچگاه به سرانجام نرسید؛ اما مطالعاتی که بین سالهای 1947-1960 میلادی صورت گرفت؛ نشان از سرسپردگی زیاد کیسلر به معماری سوررئال داشته است.

ساختار بیومورفیک و تخم مرغی شکلی که او ارائه داد به مدلی مفهومی و مهم در تاریخ معماری سوررئال تبدیل شد. این ساختار هم اکنون در موزه هنرهای معاصر "موما" در نیویورک نگه‌داری میشود. کیسلر همانند سالواتور دالی و دی چریکو به دنبال این بود که خانه را به یک فضای خاص از منظر روانشناختی تبدیل کند. تمامی المانهای به کار رفته در پروژه خانه بی پایان به روشی خاص اجزاء مهم زندگی را نشان می‌دهند. درهای ورود و خروج و یا فضاهایی که به روی هم بسته شدن، توسط ماهیت اصلیشان مشخص می‌شوند. عنصر اصلی در طراحی وی نوری است که به شکل بی پایان ساکنان خانه را دنبال می‌کند. 

معماری معاصر

 در سال 1962 میلادی، پس از گذشت دو سال از درخشیدن اثر "خانه بی پایان" در نمایشگاه معروف"معماری بصری"، چند هنرمند معروف از جمله کوین روشه، جان لیسی، جان دینکلوو، مرکز فرودگاهی "تی دبلیو ای" را بر پایه اندیشه های سوررئال کامل کردند. سایبان‌های بتنی به کار رفت در این مرکز، گرچه با اندیشه های سوررئال همسو بودند، اما در ابتدای امر قوانین فیزک را نقض میکردند.

به موازات همین اثر، یکی از معماران معروف ژاپنی اشکال بتنی زیادی در راستای فلسفه سوررئال برای طراحی یک آرمان شهر ارائه کرد.

معماری سوررئال

جمله‌ایی معروف از دالی هست که می‌گوید:" سوررئال مخرب است اما سوررئال چیزی را تخریب میکند که دید ما را محدود کرده است." بنابراین منطق اصلی هنر سوررئال با معماران دنبال رو جنبش "دیکانستراکتیویسم" پیوند خورد.

خانه فرانک گری از سال 1978 و موزه هنر ویترا در سال 1989 میلادی برگردانی از کولاژ آثار سوررئال دالی بوده است. زمزمه‌های این تاثیرات هنری در معماری را میتوان در چیدمان متقاطع دفتر  بِرو اسپکتکیولار  مشاهده کرد.

معماری سوررئال

جمع بندی

امروزه هنرمندان معروف فتوگرافیک، مانند ویکتور انریچ، اندیشه‌های غیر معمول سوررئال  از خمیدگی، انباشتگی و واژگونی را با ساختارهای مدرنیستی درهم آمیخته اند و در گرایشهای معماری به نمایش می‌گذارند. جمع بندی منحصر به فردی با عنوان" جشن با شکوه: سوررئال در معماری" در ماه مارس سال2018 منتشر شد. این جمع بندی در واقع پایانی بر جنبشی بود که در سال 1978 میلادی با موضوع  "سوررئال و معماری" شروع شده است.

در حالی که  فلسفه سوررئال نقش تعیین کننده‌ایی بر معماری معاصر داشته است، تاثیر این مفهوم بر ساختارهای سوررئالیستی و تصورات آن تا حد زیادی نادیده گرفته شده است. در پایان میتوان گفت که در دنیای مدرن، جایی که واقعیت بیشتر از خود حقیقت از مساله فرا واقعی به راحتی قابل تشخیص نیست، فلسفه سوررئال منطقی دیده نشدنیست که در شکلگیری معماری و واقعیت تاثیر مهمی داشته است.

برای آشنایی بیشتر با سبک معماری تلفیقی کلاسیک و مدرن میتوانید به لینک زیر مراجعه فرمایید:

https://eyvan.org/fa/معماری

 

منبع خارجی:

https://www.archdaily.com

 

 

امتیازدهی

کارآمدی
تاثیرگذاری